Overhandiging kerkzilver van PKN Heerenveen aan Museum Heerenveen

 

HEERENVEEN:  Woensdagmiddag vond de overhandiging kerkzilver van PKN Heerenveen aan Museum Heerenveen. Wethouder Hans Broekhuizen hield een korte toespraak en onthulde daarna de vitrine met het kerkzilver door een doek weg  te trekken.

Heerenveen heeft een rijke zilvergeschiedenis. In 1616 wordt de eerste zilversmid in de archieven genoemd. Helaas is veel Heerenveens zilver verloren gegaan. Het museum is daarom zeer content met de langdurig bruikleen van het 17e-eeuwse avondmaalzilver van de Protestante Gemeente Heerenveen. Deze bijzondere Heerenveense stukken krijgen een prachtige plek in de zilverschatkamer. De nieuwe aanwinsten zijn vanaf 7 december in het museum te bewonderen.

UNIEK HEERENVEENS ZILVER

Jarich Hendricks is de eerste Heerenveense zilversmid. Hij komt uit Bolsward, waar hij bij een meestersmid in de leer is geweest. Van 1616 tot 1813 werken bijna vijftig zilversmeden in het Friese Haagje. Heerenveen oefent een grote aantrekkingskracht op hen uit, omdat de belemmerende regelgeving van een goud- en zilversmedengilde ontbreekt in tegenstelling tot in andere Friese plaatsen. Bovendien verdient de snel groeiende bevolking goed geld aan het ‘bruine goud’: de turf die wordt gewonnen door het afgraven van het hoogveen.

AVONDMAALZILVER

Aan de hand van de kleine collectie overgebleven zilver van de Heerenveense zilversmeden is een deel van de rijke historie van Heerenveen te construeren. Er zijn opvallend veel kerkelijke objecten overgeleverd. In de protestantse kerk worden zilveren voorwerpen gebruikt tijdens de viering van het Heilig Avondmaal. Sommige voorwerpen zijn versierd met voorstellingen die betrekking hebben op het leven en de dood van Christus of met personificaties van de goddelijke deugden Geloof, Hoop en Liefde. Opvallend is dat een aantal avondmaalsbekers – die in Heerenveen zijn gemaakt – aan de onderkant zijn versierd met een afbeelding van de kerk of de klokkenstoel bij de kerk.

SAAI? NIET VOOR WIE BETER KIJKT

De in bruikleen gegeven objecten lijken op het eerste gezicht nogal saai in vergelijking met de rijkversierde zilverwerken in de zilverzaal. Maar schijn bedriegt. Voor wie beter kijkt ziet het vakmanschap in het grafeerwerk. Van de drie avondmaalsbekers van Michiel Jelles (?-1656) dateren twee uit 1637. Ze zijn daarmee de oudste, nog overgebleven, avondmaalsbekers van Heerenveen. De ander komt uit 1640 en is een prachtige met bloemmotieven en vogels gegraveerde beker met in het midden een inscriptie. De vierde beker is een gladde beker van Watse Gepkes (1666-1693) met boven de voet in sierlijke schrijfletters: H K Beeker 16.87.

Daarnaast zijn er nog twee gladde avondmaalsbekers van Johannes Paulus Paulides (1763-1837) uit 1824. In de bodem hebben deze de inscriptie: De Diacony van Nieuwe Haske haar Beeker. 1824. De zes avondmaalsbekers zijn een waardevolle aanvulling voor het verhaal van Heerenveen. En hoewel Heerenveen geen nationale zilverkunstenaars voortbracht, waren het zeker zeer kundige ambachtslieden.

©Foto Flitsnieuws.nl